Khi điểm tựa bị đá văng đi và sợi dây siết chặt cổ lại
Khi chân rời khỏi thành vách và cà toàn thân lơ lửng giữa không trung
Những giây phút có thể là cuối cùng của cuộc đời này ấy, người ta sẽ cất lên thanh âm gì?
Dù bài giảng về các triệu chứng rối loạn trầm cảm – tự sát đã qua lâu rồi, nhưng những lời thầy giảng cứ đọng lại mãi bên trong mình.
Trước đây, khi mình vẫn còn chưa tìm hiểu nhiều về tâm lý học, chưa có nhiều kiến thức về tự sát, mình đã từng nghe một quan điểm của một người rằng:
Tự sát là bệnh của con nhà giàu. Mấy đứa đó sống sung sướng, không phải lo bươn chải cuộc sống gì cả, vì rảnh quá nên mới nghĩ tới tự sát.
Giây phút khi mình nghe những lời đó từ anh ấy mà mình bỗng nỗi lên một mong muốn phản bác lại. Mình cảm thấy có gì đó sai sai ở đây, nhưng không biết rốt cuộc là sai ở chỗ nào.
Chỉ là, nó không đúng như thế …
Và rồi, bẵng đi một quãng thời gian dài, cho đến tận buổi học hôm ấy, mình mới có một câu trả lời không những mang tính thuyết phục mình mà nó còn khiến mình suy ngẫm khôn nguôi.
Ừ thì nhiều người cho rằng, một ai đó tự sát là vì họ muốn chết. Cơ mà, tại sao họ lại muốn chết?
Theo như mình tìm hiểu và được học, có nhiều nguyên nhân góp phần vào việc tự sát thành công ở một người.
Tạm gác lại chuyện muốn chết, cũng có người tự sát dù họ không thật sự muốn chết.
Câu nói: “Mày dám làm điều đó à? Tao chết cho mày coi!” có lẽ là một câu nói không còn gì xa lạ mấy.
Với những người mà cứ mở miệng “tao chết cho mày coi” và họ chết thật, đó thật sự là điều xui rủi không mong đợi từ chính người xung quanh và từ chính họ.
Bản thân những người thốt ra câu này không có ý định thật sự muốn tự sát. Ý định thật sự của họ là dùng chuyện tự sát chỉ để đe doạ, thao túng đối phương mà thôi.
Và rồi, vì vài yếu tố bất lợi, hoặc vì kém may mắn mà họ vô ý chết thật. Kiểu như, họ đe doạ sẽ nhảy lầu nhảy cầu, mà họ có thật sự lên kế hoạch kỹ càng, dám nhảy đâu. Xui xui làm sao mà từ dưng vấp phải cục đá, trượt chân, t, rồi biến câu nói của mình thành hiện thực: “Tao chết cho mày coi.”
Quay trở lại lý do tự sát vì muốn chết, nếu đi phân tích cho thật sâu và kỹ càng hơn, có lẽ mình sẽ khám phá thêm được nhiều nguyên nhân hơn nữa để trả lời thoả đáng cho câu hỏi “tại sao họ lại muốn chết”.
Đó có thể là cảm thấy vô dụng, bất lực với tình trạng bệnh tật, tàn tật của bản thân.
Họ không thể chịu đựng nỗi sự vô dụng này, không thể chấp nhận nỗi sự thật này và mong muốn tìm tới cái chết để giải thoát.
Đó có thể là vì tránh né vấn đề.
Để ý, cứ sau mỗi mùa giải bóng đá lớn là sẽ có vài bài báo hoặc vài tin tức nói về việc ai đó nhảy cầu hoặc treo cổ tự tử. Hoặc, cũng không ít các vụ việc tang thương đau lòng là vì vỡ nợ, vì phá sản và tự sát.
Lần trải nghiệm đi Nhật Bản, mình chưa có dịp nào dược chứng kiến tận mắt một ai đó lao xuống đường ray xe điện để tàu điện cán qua người họ. Nhưng mình đã chứng kiến trường hợp một tàu điện tới ga bị trễ giờ. Sau đó, mình mới biết rằng, với một quốc gia rất đúng giờ như Nhật Bản, việc một tàu điện trễ giờ tới ga thì đã chứng tỏ một điều rằng, có ai đó vừa mới tự sát.
Họ có thể đã gặp phải những chuyện như áp lực công việc quá lớn, bị thất tình, bị mất mát tiền bạc. Những vấn đề đó quá lớn khiến họ không thể đối diện trực tiếp với chúng nỗi.
Và, khi không đối diện, không giải quyết vấn đề, họ tìm cách tránh né chúng bằng hành động tự sát.
Về lý do tự sát vì tránh né vấn đề thì mình không dám bình luận nhiều, vì cơ bản là mình không phải là họ, mình không hiểu trọn vẹn họ là ai, nội lực của họ như thế nào, liệu trong tình huống đó mình có chắc là sẽ hành động khác đi hay không, nên là, mình không dám phán xét một ai cả nếu họ tự sát vì né tránh vấn đề.
Và, có nhiều lý do để khiến một ai đó tự sát nữa. Lẫn trong các lý do đó, đây chính là lý do khiến mình trằn trọc suy nghĩ mãi từ thứ hai đến thứ bảy hôm nay. Đó là: vì không truyền tải được thông điệp.
Đúng vậy, người ta tự sát vì không truyền tải được thông điệp, vì lời muốn nói của họ đến được với người nghe.
Vụ việc một em học sinh nhảy lầu và để lại một lá thư tuyệt mệnh khiến cho xã hội mạng xôn xao náo động cũng đã qua lâu rồi. Bên cạnh vụ việc đó, mình tin chắc cũng đã có khá nhiều vụ việc tương tự khác cũng đã diễn ra rồi nhưng không được báo đài đưa tin nữa, nhằm để bảo vệ nguy cơ các vụ tự sát khác trong tương lai.
Mình không thật sự biết ở những lá thư tuyệt mệnh đó, nội dung chi tiết của từng lá thư là gì. Nhưng mà, mình có thể đoán ra được một điều rằng:
Bất kể những thứ gì được viết lên trong lá thư tuyệt mệnh, tất cả những thứ đó là lời mà người ấy khi còn sống đã rất cố gắng nói cho mình nghe, nói cho mình hiểu.
Một cậu học sinh học tập không được giỏi. Cậu đã nói với ba mẹ rằng cậu không giỏi trong chuyện học tập rồi mà nào có ba mẹ nào thèm chịu nghe đâu? Cứ cố ép con mình học lấy học để, trong khi con lại đang tuyệt vọng thể hiện ra rằng: con không thể đáp ứng mong đợi của ba mẹ.
Một người nhân viên cố gắng làm việc chăm chỉ hết mình rồi nhưng công việc vẫn cứ một ngày càng một chồng chất lên. Cậu đã cố gắng trình bày với sếp, mong sếp giảm tải công việc hoặc là tuyển thêm người rồi. Ấy vậy, sếp có thèm nghe và quan tâm đâu? Ông ta/Chị ta cứ liên tục ép và vắt cho đến tận cùng người nhân viên đó cho đến khi người nhân viên sử dụng cái chết như là một nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng mong muốn sếp hiểu được mình.
Cậu học sinh và người nhân viên, cả hai đều có thông điệp muốn nói, nhưng thông điệp ấy không được truyền tải.
Cả hai người ấy nào có thật sự muốn chết đâu, nào cũng có phải là muốn tránh né vấn đề đâu, nhưng họ nào biết cách gì khác để truyền đi thông điệp của họ bằng cái chết?
Và rồi, với những người ở lại, họ cũng đâu có khá gì hơn đâu?
Theo như một hội thảo CME về đau buồn và mất mát mà mình đã tham gia gần đây, trong các nhóm thân chủ mắc chứng rối loạn trầm cảm khác nhau, thì một nhà trị liệu sẽ rất vất vả và cực nhọc để có thể giúp được một ai đó trải qua cơn trầm cảm vì có người thân đã tự sát.
Để chữa lành cho những ca đó quả thực là rất khó. Đó là bởi vì với những người ở lại, một nỗi hối tiếc, hối hận vì “những việc sai lầm” mà họ đã phạm phải. Họ luôn đau buồn về chuyện giá như lúc ấy đã nhận ra được thì mọi chuyện sẽ khác rồi…
Những lời “giá như” đã muộn màng.
Vì không truyền đi được thông điệp muốn nói, người thì tự sát, người thì ở lại với những nỗi đau mãi không phai.
Mình càng suy nghĩ về lý do khiến cho một ai đó tự sát như thế này và giật mình lo lắng. Liệu rằng, xung quanh mình, có ai đó đang cố gắng, đang rất cố gắng, đang rất nỗ lực truyền đi thông điệp của họ theo cách của họ rồi hay không?
Mình có nhận ra được những người đó hay không?
Những thông điệp ấy của họ có được truyền đi, được thấu cảm và chấp nhận hay không?
Và một mai khi mình trở thành cha thành mẹ, thành một người nắm giữ chức quyền lớn trong tay, liệu rằng mình có nhận thức được một ai đó đang cố gắng đến tuyệt vọng vì một thông điệp nào đó mà họ muốn truyền tải đến mình mà mình lại không thấu hay không?
Và chính mình, cứ ngỡ là đang bình thường thế thôi, mình có đang nỗ lực trong tuyệt vọng vì giọng nói cá nhân của mình không đến được tới nơi mà nó cần đến, muốn đến hay không?
Và liệu rằng, tiếng đau của nỗi lòng không ai thấu đó, vào một ngày nào đó, nó có tan biến vào không trung thinh lặng không một lời hồi đáp, kết thúc mãi mãi sự đau khổ của mình hay không?
Mình không biết.
Mình chỉ biết một điều rằng: bản nhạc này, một bản nhạc ưa thích của mình, thật sự hợp với bài viết này.
You cannot go back. You cannot return. There is only deep darkness
And suddenly, you hear a gentle voice, and it makes you cry.
Cầu mong cho những lúc tuyệt vọng ấy, một giọng nói nhẹ nhàng nào đấy được cất lên.
Nhạc: Tanjirou no uta
Link: https://youtu.be/Q_lh4i5pMNM
Credit ảnh: Pexels
Discussion about this post