“Anh yêu em”
Đây là một câu nói mà mình thường hay nghĩ tới và dùng khi tỏ tình. Điều này đáng lẽ sẽ không có gì để nói, nếu như mình không trải qua lớp học môn tâm bệnh học vừa qua, bài học về rối loạn nghiện chất.
Theo như thầy chia sẻ cho cả lớp, mình chẩn đoán ai đó nghiện một chất gì đó hoặc nghiện một hành vi gì đó là khi hội đủ 2 điều:
1. Tạo ra hiệu ứng mong muốn, khiến cá nhân tái sử dụng chất, hoặc tái thực hiện hành vi.
2. Gây xáo trộn, ảnh hưởng đến chức năng sống, ảnh hưởng đến sinh hoạt của cá nhân.
Thú vị hơn nữa, thầy chia sẻ rằng ranh giới giữa nghiện và đam mê khá mong manh, khó xác định. Chưa kể góc nhìn nhận của gia đình, văn hóa, xã hội.
Ví dụ, cùng là chơi game, ranh giới giữa nghiện game và đam mê game khó đoán định.
Nếu như người đó chơi game suốt ngày và đêm, làm cơ thể hao mòn, tổn thất tiền bạc, ảnh hưởng tiêu cực cuộc sống của người đó thì có thể xem là nghiện game.
Nhưng cũng là chơi game suốt ngày và đêm, cơ thể vẫn hao mòn, nhưng lần này thì không tổn thất tiền bạc mà ngược lại còn mang về tiền bạc, như là streamer chơi game kêu gọi donate được nhiều tiền, hoặc là game thủ đẳng cấp đi thi đấu giải, lúc này thì sẽ gọi là nghiện game hay đam mê game?
Nói đến đây, mình bỗng nghĩ về tháng ngày xưa.
Thời điểm ấy, mình hay nghĩ rằng bản thân đang rất yêu thương một người con gái. Từng trang trong quyển nhật ký luôn có tên người ấy. Mình đã từng cho rằng đó được gọi là yêu.
Nhưng rồi giờ đây, mình đặt dấu chấm hỏi: là lúc đó, mình yêu người con gái ấy, hay là mình đam mê đến si mê người con gái đó?
Thời ấy, phong trào “theo đuổi đam mê” đang khá nổi. Nhiều đầu sách, nhiều hội thảo được mở ra với khẩu hiệu “hãy theo đuổi đam mê, thành công sẽ theo đuổi bạn”.
Đam mê thời ấy được định nghĩa là một thứ khiến mình say đắm, đầy hứng thú đến mất ăn mất ngủ.
Ừ thì, có thể không chỉ đơn thuần là yêu một người con gái một cách thông thường, năm tháng ấy, mình đã đam mê người con gái ấy thì sao nhỉ?
Cơ mà, cái sự đam mê đến u mê, gây ra cho mình biết bao xáo trộn về cuộc sống, liệu rằng, không phải là mình đam mê, mà đúng hơn hết là mình đã nghiện người ta rồi hay không – một chất gây nghiện mang tên (tên của người con gái đó)?
Suốt ngày suốt đêm nhung nhớ. Lúc có dịp được gặp thì thật sự vui sướng, dẫu rằng chỉ là trộm nhìn từ xa, hoặc chỉ là nói chuyện dăm ba câu xã giao.
Thậm chí, không ít lần mình trải qua hoang tưởng ảo giác, tưởng tượng người ấy ở trước mặt mình rồi hai đứa cùng nhau trò chuyện, dù xung quanh không có ai cả! Dấu hiệu loạn thần nhẹ mà bản thân đã trải qua. May mà chúng không quá nặng đến nỗi khiến cho mình bị tống vào viện tâm thần.
Nghĩ kỹ hơn nữa, đối tượng mà mình nghiện ấy, bản thân mình có hiểu gì về người ta đâu? Phải thành thật thừa nhận rằng, mình đam mê, u mê, nghiện một người mà đã không thật sự rõ người ta là người như thế nào. Mình chỉ nghiện hình ảnh tưởng tượng của mình về chính họ, chứ không phải người mà họ thật sự là.
Liệu có đúng hơn khi nói rằng, năm tháng thanh xuân ấy của mình, đó không phải là tình yêu, mà đó là nghiện hành vi suy nghĩ về một người con gái?
Thật dễ dãi và sai lầm làm sao khi gọi đó là yêu, khi mình còn không rõ thế nào được gọi là yêu; không rõ những cảm giác ngỡ là yêu.
Theo như Đặng Hoàng Ngân, tác giả của cuốn sách Một mình tìm một nửa, người ta dễ bị nhầm lẫn từ “yêu” với những từ sau:
“Bị hấp dẫn: tò mò, muốn tìm hiểu những điều đẹp đẽ, thú vị ở đối phương. Thường tự đặt các câu hỏi về biểu hiện của đối phương. Có xu hướng muốn tiếp cận, nhưng đôi khi cảm thấy e dè.
Say mê: lý tưởng hóa những điều đẹp đẽ, bỏ qua một cách phi lý trí các nhược điểm. Luôn luôn muốn ở gần đối phương.
Ngưỡng mộ: chủ yếu tập trung vào những điều có giá trị ở đối phương. Đặt vị trí của đối phương lên cao hơn vị trí của bản thân. Cảm thấy an toàn hơn khi duy trì khoảng cách với đối phương.
Trân trọng: chứng kiến, thấu hiểu điều đối phương thực hiện. Đặt vị trí của đối phương lên cao hơn vị trí của bản thân. Muốn ở gần đối phương để hỗ trợ khi cần thiết.
Muốn chinh phục: hướng tới khẳng định giá trị bản thân khi bước vào được mối quan hệ với đối phương.
Ám ảnh: từ chối nhìn đối phương như một con người tổng thể mà coi như một đồ vật có thể sở hữu. Khát khao được ở bên. Có xu hướng cưỡng cầu mối quan hệ.
Phụ thuộc: có xu hướng điều chỉnh bản thân theo cảm xúc, suy nghĩ của đối phương. Thường kỳ vọng đối phương cũng có sự điều chỉnh phù hợp với mong muốn của mình.
Thân: thoải mái khi cùng nhau bày tỏ những gì mình trải qua, cảm thấy, mơ ước. Muốn ở gần đối phương. Cảm thấy bình đẳng về vị thế.
Thương hại: cảm thấy đối phương ở vị thế thấp. Nhìn nhận đối phương đang ở trong trạng thái buồn khổ, không lối thoát, thậm chí là thảm hại.
Thương: rung cảm khi thấy đối phương đang buồn khổ. Muốn ở bên để cùng đối phương đi qua nỗi vất vả ấy. Muốn chăm sóc cho đối phương.”
Chỉ có dăm ba từ thôi và hãy còn nhiều những từ khác để miêu tả thứ cảm xúc cứ ngỡ là yêu.
Và nếu đó không phải là yêu, nếu đó là nghiện, thì đây là một dấu chỉ cho thấy lòng quý trọng bản thân (self-esteem) của mình đã thấp đến thế nào.
Một người thầy khác của mình, là thầy dạy mình về tử vi kinh dịch đã có một đêm chuyện trò, đã lắng nghe nỗi khổ tâm về con đường tình duyên của mình.
Khi mình hỏi rằng mình nên làm gì để cải thiện con đường tình duyên của mình, thì thầy đã nói rằng: đừng chọn yêu ai trong giai đoạn mà bản thân đang cảm thấy thật sự cô đơn và thèm muốn một người yêu.
Thầy nhắn nhủ rằng, hãy đợi đến lúc mà mình cảm thấy thật sự chẳng cần phải yêu ai nữa, ngay lúc ấy mà mình chọn người yêu thì sẽ rất tốt, rất phù hợp.
Mình đã từng không hiểu tại sao lúc đó thầy lại nói vậy. Lời thầy thì mình vẫn nhớ, vẫn ráng làm theo nhưng đã không hiểu thực sự nguyên do gì mà thầy khuyên như thế. Chỉ cho đến khi mình dần dần tìm hiểu sâu hơn về tâm lý học.
Quay lại với người thầy ở lớp tâm bệnh học, thầy đã nói rằng, các hành vi nghiện đều có nguyên do là self-esteem của người đó bị hạ thấp.
Vì người đó không biết quý trọng bản thân nên đã rơi vào sự buông thả, vào sự nghiện ngập, hòng để tìm lấy một sự kết nối nào đó nhằm khỏa lấp tâm hồn.
Đến đây, mình ngẫm nghĩ…
Trong một mối quan hệ, một cá nhân không nhất thiết, không có quyền gì mà phải đáp ứng tình cảm của ai khác dành cho họ. Họ không có nghĩa vụ gì phải phản hồi tình cảm của người khác.
Khi mình đặt niềm hạnh phúc của bản thân mình lên một ai khác, và cá nhân đó không có nghĩa vụ phải hồi đáp tình cảm của mình dành cho họ, thì lúc đó, bản thân mình có đang quá dễ dãi đến khờ dại hay không?
Tại sao không giữ lấy hạnh phúc của chính mình mà lại đặt niềm hạnh phúc ấy lên một người khác? Đó không phải là dấu chỉ cho thấy lòng quý trọng bản thân của mình đang bị hạ thấp hay sao?
Tiếp tục, một câu nói thật sự hay và gây xúc động của thầy làm mình cứ nghĩ mãi dù lớp học đã kết thúc từ lâu:
Đối nghịch với sự nghiện ngập không phải là sự tỉnh táo, đối nghịch với sự nghiện ngập là sự kết nối.
Chúng ta mong muốn có một sự kết nối. Và khi không có được sự kết nối, hoặc là với một người, một mối quan hệ, một nhóm cộng đồng nào đó, ta sẽ đi tìm kiếm một thứ khác với nỗ lực nhằm thay thế cho sự kết nối đó. Và đó chính là một trong những nguyên nhân hình thành nên cơn nghiện.
Giờ đây, sau khi trải qua và ngộ ra được sự u mê khờ dại của bản thân
dù đã trải qua bao đớn đau, trải qua những tổn thương tinh thần vì những lời cự tuyệt, những ý nghĩ hoang tưởng và đóng chặt cánh cổng tâm hồn
dù hiện giờ đã có thể xác định được rõ ràng hơn, phân biệt được rõ nét hơn giữa yêu và những thứ tựa hồ là yêu
dù bản thân đã tỉnh táo hơn ít nhiều
dù là vậy, mong một ngày rằng, khi chân ái cuộc đời gõ cửa, mình vẫn giữ được rung động, buông bỏ hết lý thuyết và bình tĩnh bước ra để mở cửa trái tim kèm một nụ cười:
“Em nè, anh yêu em”
Credit ảnh: Austinmarriageandcouplescounseling
Nhạc: [Vietsub] Gunjou (群青) – YOASOBI
Link: https://youtu.be/OXiiBDeT9sY
Discussion about this post