Nay, nhóm mình thuyết trình trước lớp về chủ đề trầm cảm, thuộc môn tâm lý học thần kinh do thầy Trung Nghĩa phụ trách.
Về đề tài này thì mình vẫn đang tìm đọc, tìm hiểu thêm chứ chưa am tường, hiểu hết các ngóc ngách gì mấy. Vậy nên, khi nghe thây và các anh chị cô chú chia sẻ thêm về các khía cạnh khác của trầm cảm hoặc về chính câu chuyện đời của các anh chị cô chú mà mình rơi vào trầm tư…
Khi nhóm được đặt câu hỏi là tại sao gần đây người trẻ có xu hướng bị trầm cảm nhiều hơn, nhóm mình cũng có đưa ra câu trả lời là các áp lực xã hội, áp lực đồng trang lứa.
Nghe qua thì cũng hợp lý đấy, nhưng thầy Nghĩa vào giải thích rằng đó cũng chỉ là một giả thuyết thôi. Một giả thuyết nghe có vẻ hợp lý.
Và rồi, thầy Nghĩa nói rằng thầy đưa cho mọi người một giả thuyết khác: có phải là trầm cảm thời nào cũng có, nhưng vào thời này, với sự tiến bộ công nghệ và giới trẻ cởi mở hơn, nên họ sẵn sàng đứng lên và nói rằng:
“Tôi đang bị trầm cảm. Hãy giúp tôi.”
Điều này làm mình suy nghĩ lắm ấy … Dù gì thì thầy chỉ nói rằng đó là một giả thuyết thôi, nhưng nếu giả thuyết ẩy quả là có thực thì sao? Vì làm sao nghiên cứu được rằng có bao nhiêu người đang giấu bản thân không cho xã hội biết là mình đang trầm cảm?
Bao nhiêu con người ngoài kia đang âm thầm chống lại sự cô đơn, cảm giác bất lực, nỗi buồn chán, không thiết sống và nghĩ về cái chết, toan tính lập kế hoạch tự sát? Làm sao nhận diện mà biết được họ?
Và, một điều mà nghe qua mình thấy thú vị tập 2, trầm cảm nếu không khiến người ta mất mạng thì cũng có thể khiến người mắc cơn trầm cảm nặng bị liệt, mất chức năng vận động.
Thì cũng đúng thôi. Một khi đã rơi vào hố sâu của sự tuyệt vọng rồi, thì nếu triệu chứng biểu hiện là cảm giác cạn kiệt năng lượng, thức dậy và ra khỏi giường đánh răng rửa mặt được là một sự nỗ lực lớn, thì lâu ngày cơ thể không hoạt động, không cho nó hoạt động, cứ nằm mãi trên giường hết ngày này qua tháng nọ thì hỏi sao không mất chức năng, dẫn tới tê liệt thân thể?
Và, đó là với những người bị trầm cảm mà che dấu, tự mình ôm lấy nỗi đau buồn chán nản.
Còn với những người đã cố gắng tìm tới sự giúp đỡ từ người khác rồi, mà nếu họ lỡ đặt niềm tin sai chỗ thì hậu quả có khi còn tệ hơn nữa.
Vô cùng bất ngờ là có những bệnh viện, những phòng khám mà người bệnh mới vô, chưa kịp giãi bày hết câu chuyện của mình hoặc ít nhất là triệu chứng đã vội kết luận ngay rồi kê đơn thuốc, kêu về uống đi.
Không chỉ một, mà tới cả một vài anh chị chia sẻ trải nghiệm chung như vậy. Điều này làm mình hoang mang và đặt dấu chấm hỏi thiệt sự. Chẳng lẽ những người được gọi là bác sĩ kia lại không biết quy tắc rằng việc lắng nghe và chẩn đoán lúc thăm khám lâm sàng là hết sức quan trọng hay sao?
Cơ mà, tiếp tục lắng nghe chia sẻ, từ việc cảm thấy thất vọng lẫn có chút giận dữ, mình bắt đầu quay qua hướng thông cảm hơn cho các bác sĩ tâm thần hoặc các bác sĩ khoa thần kinh.
Bởi vì, dù sao thì, với hệ thống bệnh viện công thì các bác sỹ sẽ phải chịu áp lực từ việc một ngày cần khám cho rất nhiều ca bệnh. Mình tin là ai đã từng đi khám bệnh ở bệnh viện công thì đều sẽ hiểu cảm giác này.
Bên cạnh đó, cơ chế về bảo hiểm này nọ không chi trả cho những bệnh về tâm lý. Từ đó, những bất cập cũng là điều khó tránh khỏi.
Người bệnh đã cố gắng mở lòng rồi, nhưng bác sĩ vì quá bận rộn nên không có thời gian lắng nghe. Vậy nên, việc được lắng nghe có phải là một điều quá xa xỉ?
Thiệt ra thì không hẳn.
Nếu như những ai có vấn đề về tâm lý, thay vì chọn tới bệnh viện tâm thần, phòng khám nội thần kinh, thì nếu họ chọn tới thăm khám với các nhà tham vấn tâm lý, những nhà trị liệu thì câu chuyện đã khác rồi.
Các tham vấn viên (counsellor) hay nhà trị liệu (psychotherapist) sẽ luôn ở đó và công việc của họ là sẽ lắng nghe mình chia sẻ để hiểu sâu về mình, hỗ trợ giúp mình vượt qua.
Giá mà nhiều người biết tới chuyện địa chỉ họ cần tới là các nhà tham vấn hoặc các nhà trị liệu thì sự mở lòng của họ, sự cần giúp đỡ của họ đã bớt tổn thương đi rồi …
Cởi lòng ra và bị tổn thương. Thế rồi khép lại lòng còn chặt hơn, âm thầm đau với nỗi đau bên trong lớp phủ.
Vậy nên, có phải thực sự chỉ có giới trẻ dạo gần đây mới là đối tượng bị trầm cảm nhiều hơn hay không?
Mình không dám chắc, vì làm sao mình biết chắc rằng những đối tượng khác cũng có trầm cảm đấy nhưng họ giấu kỹ quá, giấu giỏi quá?
Nếu có ai đó đủ tin tưởng mình, chấp nhận cởi bỏ lớp phủ, hạ lớp phòng thủ thấp xuống để vươn tay tới mình để nhờ sự giúp đỡ, thì đừng cười nhạo họ mà hãy biết rằng: họ đã rất cố gắng và nỗ lực dũng cảm lắm rồi.
Nói về trầm cảm, không làm họ trầm cảm hơn.
Nói về tự sát, không khiến họ muốn tự sát ngay.
Và cũng để hiểu hơn một phần nào về trầm cảm, anh chị cô chú bạn bè có thể tham khảo thêm slides này mà nhóm mình đã thuyết trình ngày hôm nay (và được thầy khen vì slides đã đầy đủ nội dung cần truyền tải rồi):
Chúc anh chị cô chú bạn bè có thể giúp đỡ được người thân hoặc giúp đỡ chính mình vượt qua được trầm cảm.
Discussion about this post